Projekt „Holandia 25 — śladami polskich żołnierzy”.
Część 1, Breda, Holandia, październik 2025.
Pierwszy etap mojej podróży rozpoczął się lotem z Glasgow do Amsterdamu.
Bez komplikacji dotarłem na miejsce, skąd od razu udałem się do Bredy – miasta o szczególnym znaczeniu dla historii polskiego oręża.
To właśnie tutaj, w październiku 1944 roku, żołnierze generała Stanisława Maczka wyzwolili miasto spod niemieckiej okupacji. Dziś pamięć o tym wydarzeniu jest wciąż żywa, a polskie ślady obecne są niemal na każdym kroku.
Pierwszym punktem mojej wizyty był Polski Cmentarz Wojskowy przy Maczek Memorial Breda. Rzędy białych krzyży i zadbana przestrzeń cmentarza tworzą miejsce pełne spokoju i refleksji.
Tuż obok znajduje się Muzeum Generała Maczka, które w niezwykle przystępny sposób przybliża historię kampanii 1944 roku. Wystawy, fotografie i osobiste pamiątki żołnierzy pozwalają zrozumieć, jak trudna i heroiczna była to droga.
Z muzeum udałem się na południe Bredy, na cmentarz Ginneken przy Vogelenzanglaan, a następnie na Generaal Maczekstraat – ulicę, której nazwa codziennie przypomina mieszkańcom o polskim wyzwoleniu.
Kolejnym miejscem była okolica Wilhelminaparku, gdzie stoi charakterystyczny czołg PzKpfw V Panther – dar od polskich żołnierzy dla miasta Breda.
Naprzeciwko znajduje się pomnik z napisem „Dank aan onze Poolse bevrijders – 29 oktober 1944”, czyli „W podziękowaniu naszym polskim wyzwolicielom”.
Spacerując po tych miejscach, trudno oprzeć się wrażeniu, że pamięć o polskich żołnierzach jest w Bredzie czymś więcej niż historią – to część tożsamości miasta.
Na końcu pragnę bardzo podziękować Czesiowi z Maczek Memorial Breda, którego wiedzą i zaangażowanie sprawiły że ta wizyta na długo pozostanie w mojej pamięci.