Cmentarz Monkton, Prestwick, Szkocja, czerwiec 2026.

W drugą niedzielę czerwca ponownie wyruszyłem na polskie cmentarze w Szkocji.
Moją podróż rozpocząłem od cmentarza w Monkton, w Prestwick, gdzie spoczywa Pierwszy Oficer Stefan Czyżewski – polski pilot służący w Air Transport Auxiliary podczas II wojny światowej.

Stefan Czyżewski zginął 21 lipca 1942 roku, pilotując myśliwiec Bristol Beaufighter Mk IF o numerze seryjnym X7764.
W trakcie lotu transportowego samolot rozbił się o zbocze wzgórza Glengavel Hill w Lanarkshire.
Przyczyną katastrofy były bardzo trudne warunki atmosferyczne – niska podstawa chmur i ograniczona widoczność.

Choć powojenne raporty przypisały odpowiedzialność za wypadek pilotowi, ci, którzy znali Stefana Czyżewskiego, zapamiętali go zupełnie inaczej. W jego wspomnieniu zapisano słowa:

„Był dobrym i ostrożnym pilotem. Wspaniały przykład, jaki dawał innym, sprawiał, że był bardzo lubiany.”

Dziś, po 84 latach od jego śmierci, pamięć o nim nadal trwa. Stojąc przy jego grobie, oddajemy hołd nie tylko jednemu człowiekowi, ale całemu pokoleniu polskich lotników, którzy walczyli i służyli z dala od Ojczyzny, często płacąc za to najwyższą cenę.

Cześć Jego Pamięci