Rothesay, Isle of Bute, Szkocja, lipiec 2025.

W pierwszy weekend lipca, udałem się do Rothesay, miasteczka położonego na wyspie Bute czyli słynnej „Wyspie Węży”.

Na wyspę można się dostać korzystając z promów, kursujących regularnie z Wemyss Bay.

W południowej części miasteczka znajduję się mały cmentarz a na nim pochowanych jest 8 naszych rodaków.

Isle of Bute,podczas II Wojny Światowej była miejscem gdzie mieścił się polski obóz karny. To tutaj generał Władysław Sikorski przetrzymywał swoich politycznych przeciwników.

„Pierwotnie Ośrodek Zborny Rezerwy Oficerów powstał w listopadzie 1939 roku w Cerizay, we Francji. Obóz „szybko zaczęto nazywać Berezą, bo nazwa miejscowości, w której sanacja więziła przed wojną swych przeciwników politycznych, przypomina trochę brzmieniem francuską nazwę obozu.

Po klęsce Francji w 1940 roku, ośrodek został przeniesiony na szkocką wyspę Bute. Na „Wyspie Węży” obóz izolacyjny mieścił się w Rothesay. Podobóz powstał w małej miejscowości Tighnabruaich, widocznej z północnego brzegu Bute, pod drugiej stronie cieśniny. Gen. Władysław Sikorski przetrzymywał w ten sposób swoich politycznych przeciwników – oficerów związanych z Piłsudskim, piłsudczykami i obozem sanacji, których Sikorski oskarżył o nieprawomyślność oraz uznał za sprawców klęski wrześniowej.

Wśród izolowanych generałów znaleźli się m.in. generał dywizji Stefan Dąb-Biernacki (dowódca rozbitej Armii „Prusy”), generał brygady Stanisław Rouppert (naczelny lekarz wojskowy, do którego Piłsudski zwracał się „Stachurku”), generał brygady Kazimierz Schally (szef Gabinetu Wojskowego prezydenta Ignacego Mościckiego), generał brygady Aleksander Narbut-Łuczyński (dowódca etapów Armii „Kraków”), generał brygady Ludomił Rayski (dowódca lotnictwa w Ministerstwie Spraw Wojskowych oraz jego zastępca – generał brygady Janusz de Beaurain. Na Wyspie Węży znaleźli się również pułkownik Tadeusz Münnich (adiutant Śmigłego-Rydza), pułkownik Tadeusz Alf-Tarczyński (adiutant Piłsudskiego podczas jego pobytu w Sulejówku), podpułkownik Roman Umiastowski (szef propagandy w sztabie Śmigłego-Rydza), podpułkownik Marian Zyndram-Kościałkowski (były premier, ostatni minister opieki społecznej), kapitan Michał Grażyński (wojewoda śląski, przewodniczący Związku Harcerstwa Polskiego), kapitan Jerzy Niezbrzycki (oficer wywiadu, sowietolog, piszący pod pseudonimem Ryszard Wraga) oraz podporucznik rezerwy Stefan Mękarski (pracownik naukowy, bibliotekarz, publicysta).”(https://dzieje.pl/ksiazki/wyspa-wezy)

 

Zdjęcia:

1. Ignacy Raczkowski ur. 10.09.1896 Miegiany, Kowno – kapitan
zm. 11.05.1943

2. Adam Stebłowski ur. 24.12.1896 w Zbrucz – major
zm. 28.02.1941

3. Mieczysław Paluch ur. 10.12.1888 w Trzemąl, Mogilno – major
zm. 18.07.1942

4. Stanisław Bylczyński ur. 26.07.1887 w Chociarzew – kapitan
zm.21.02.1941

5. Władysław Ryszanek ur. 11.09.1893 w Bochnia – podpułkownik
zm. 08.03.1943